umowy cywilnoprawne, umowa cywilna, umowa zlecenie, umowa o dzieło, umowa sprzedaży, umowa najmu
lupa
31 marca 2017 r. (piątek) mija ostateczny termin złożenia do US zeznań: CIT-8, CIT-8A, CIT-8B za 2016 r.31 marca 2017 r. (piątek) mija ostateczny termin złożenia do US informacji IFT-2R za 2016 r.
Zamknij
A A A

Biuletyn Informacyjny dla Służb Ekonomiczno - Finansowych nr 36 (899) z dnia 20.12.2015

Dzierżawa środka trwałego zakończona jego zakupem

Spółka z o.o. użytkuje maszynę specjalistyczną na podstawie umowy dzierżawy. Umowa została zawarta na czas określony (2 lat), a po jej zakończeniu spółka będzie miała możliwość wykupu maszyny na własność po cenie niższej niż wartość rynkowa. Jak na gruncie prawa bilansowego i podatkowego traktować taką umowę? Czy koszt czynszu podlega zaliczeniu do kosztów uzyskania przychodów? Jak ustalić wartość początkową po jej wykupieniu?

Jeżeli maszyna jest wykorzystywana na cele prowadzonej działalności gospodarczej, to czynsz dzierżawy podlega zaliczeniu do kosztów uzyskania przychodów. Po wykupieniu maszyny jej wartość początkowa powinna zostać ustalona w wysokości ceny jej nabycia.

Natomiast dla celów bilansowych umowa dzierżawy maszyny zawarta na czas oznaczony, z prawem do jej wykupu po cenie niższej od ceny rynkowej, może być uznana za leasing finansowy, przy czym nie dotyczy to jednostek spełniających warunki określone w art. 3 ust. 6 ustawy o rachunkowości (o czym piszemy dalej), które mogą dokonywać kwalifikacji umów na zasadach podatkowych.

Przez umowę dzierżawy wydzierżawiający zobowiązuje się oddać dzierżawcy rzecz do używania i pobierania pożytków przez czas oznaczony lub nieoznaczony, a dzierżawca zobowiązuje się płacić umówiony czynsz. Czynsz może być zastrzeżony w pieniądzach lub świadczeniach innego rodzaju. Może być również oznaczony w ułamkowej części pożytków (por. art. 693 Kodeksu cywilnego).

Co do zasady, czynsz za dzierżawę maszyny wykorzystywanej w prowadzonej działalności jest wydatkiem poniesionym w celu osiągnięcia przychodów lub zachowania albo zabezpieczenia źródła przychodów. Oznacza to, że wydatek taki może zostać zaliczony do kosztów uzyskania przychodów. Jeżeli koszt taki kwalifikowany jest do kosztów innych niż bezpośrednio związane z przychodem, to podlega on potrąceniu w dacie poniesienia. Koszty dotyczące okresu przekraczającego rok podatkowy, gdy nie jest możliwe określenie, jaka ich część dotyczy danego roku podatkowego, stanowią koszty uzyskania przychodów proporcjonalnie do długości okresu, którego dotyczą (por. art. 15 ust. 4d ustawy o PDOP).

Ustawa o rachunkowości nie reguluje bezpośrednio zasad dotyczących rozliczania umów dzierżawy. Jeżeli jednak umowa dzierżawy jest umową odpłatną, została zawarta na czas oznaczony i dodatkowo spełnia chociaż jeden z siedmiu warunków określonych w art. 3 ust. 4 ustawy o rachunkowości, to dla celów bilansowych traktowana jest jak leasing finansowy.

W kwestii kwalifikacji umów najmu i dzierżawy oraz ujęcia ich w księgach rachunkowych jednostki mogą (ale nie muszą) - na podstawie art. 10 ust. 3 ustawy o rachunkowości - skorzystać z uregulowań zawartych w KSR nr 5 "Leasing, najem i dzierżawa". W myśl tego Standardu, jeżeli umowa została zawarta na czas określony, to mamy do czynienia z umową leasingu (finansowego lub operacyjnego), jeżeli natomiast umowa zawarta jest na czas nieokreślony - z umową najmu lub dzierżawy.

Przepisy prawne
Krajowe Standardy Rachunkowości,
w tym KSR nr 5, dostępne są w serwisie
www.przepisy.gofin.pl w dziale Rachunkowość

W przypadku przedstawionym w pytaniu mamy do czynienia z umową zawartą na czas oznaczony (2 lata), spełniającą dodatkowo co najmniej 1 z 7 warunków (dzierżawca posiada prawo nabycia przedmiotu umowy po jej zakończeniu za cenę niższą od jej wartości rynkowej). Zatem umowa taka, w myśl ww. art. 3 ust. 4 ustawy o rachunkowości, stanowi leasing finansowy.

W konsekwencji spółka powinna ustalić wartość początkową przedmiotu umowy, a następnie dokonać jego wprowadzenia do swoich ksiąg rachunkowych, jako składnik aktywów trwałych podlegający amortyzacji, a drugostronnie jako zobowiązanie finansowe. Opłatę za dzierżawę traktuje się wówczas jako opłatę podstawową, która podlega podziałowi na część kapitałową i odsetkową. Część odsetkowa stanowi koszt finansowy, zaś część kapitałowa traktowana jest jako spłata zobowiązania wobec finansującego.

Należy zauważyć, że obowiązek takiej kwalifikacji umowy nie wystąpi w jednostkach (z wyjątkiem jednostek, o których mowa w art. 3 ust. 1e), które za poprzedni rok obrotowy nie przekroczyły co najmniej dwóch z następujących trzech wielkości:

1) 17.000.000 zł - w przypadku sumy aktywów bilansu na koniec roku obrotowego,

2) 34.000.000 zł - w przypadku przychodów netto ze sprzedaży towarów i produktów za rok obrotowy,

3) 50 osób - w przypadku średniorocznego zatrudnienia w przeliczeniu na pełne etaty.

Podmioty spełniające ww. warunki oraz jednostki samorządu terytorialnego, zgodnie ze znowelizowanym brzmieniem art. 3 ust. 6 (ustawą o zmianie ustawy o rachunkowości z 23 lipca br.), mogą dokonywać kwalifikacji umów według zasad określonych w przepisach podatkowych. Przepis ten może być stosowany już do sprawozdań sporządzonych za 2015 r.

Dodajmy, że przed nowelizacją ustawy o rachunkowości, zasad wynikających z przepisów art. 3 ust. 4 i 5 mogły nie stosować jedynie podmioty, których roczne sprawozdania finansowe nie podlegały obowiązkowi badania przez biegłego rewidenta.

W jednostce dokonującej kwalifikacji umowy dzierżawy według reguł podatkowych faktura za dzierżawę maszyny może zostać ujęta w księgach rachunkowych jednostki, zapisem:

   • wartość brutto faktury,
      - Wn konto 30 "Rozliczenie zakupu",
      - Ma konto 24 "Pozostałe rozrachunki";
   • rozliczenie zakupu:
      - Wn konto 40-2 "Usługi obce" lub odpowiednie konto zespołu 5,
      - Wn konto 22-1 "VAT naliczony i jego rozliczenie",
      - Ma konto 30.

Wykupienie maszyny po zakończeniu umowy może podlegać ewidencji:

   • wartość brutto faktury:
      - Wn konto 30,
      - Ma konto 24;
   • rozliczenie zakupu i wprowadzenie środka trwałego do ewidencji:
      - Wn konto 01 "Środki trwałe",
      - Wn konto 22-1 "VAT naliczony i jego rozliczenie",
      - Ma konto 30.

www.UmowyCywilnoprawne.pl - Umowa najmu i umowa dzierżawy:

 Jeśli nie znalazłeś informacji, której szukasz,
wejdź do serwisu
www.KodeksCywilny.pl » 
Więcej w zasobach płatnych
Promocje w prenumeracie na 2017 rok - www.sklep.gofin.pl
DARMOWE PROGRAMY
PRZEWODNIKI on-line Księgowego i Kadrowego
Pomocniki Księgowego

Terminarz

marzec 2017
PN WT ŚR CZ PT SO ND
1
2
3
4
5
8
9
11
12
13
14
16
17
18
19
21
22
23
24
25
26
28
29
30
ASYSTENT GOFIN - Darmowa aplikacja dla Księgowych
sklep.gofin.pl - RABATY, NAGRODY, PROMOCJE
NEWSLETTERY
Fachowe czasopisma - PoznajProdukty.gofin.pl
Kodeks cywilny - zbiór przepisów prawnych z zakresu prawa cywilnego
Spółki - powstawanie, łączenie, przekształcanie, podział i likwidacja

GOFIN PODPOWIADA

Kompleksowe opracowania tematyczne

Sklep internetowy - sklep.gofin.pl
gofin
sgk
czasopisma
forum
sklep
gazeta podatkowa
 
Wydawnictwo Podatkowe GOFIN sp. z o.o., ul. Owocowa 8, 66-400 Gorzów Wlkp., tel. 95 720 85 40, faks 95 720 85 60