umowy cywilnoprawne, umowa cywilna, umowa zlecenie, umowa o dzieło, umowa sprzedaży, umowa najmu
lupa
A A A

Gazeta Podatkowa nr 22 (1063) z dnia 17.03.2014

W jaki sposób wypowiedzieć umowę zlecenia?

W ramach prowadzonej działalności gospodarczej wielu przedsiębiorców styka się z umowami zlecenia, w tym z umowami o świadczenie usług. Przedmiotem tych umów bywają często takie czynności, jak sprzątanie biur, roznoszenie ulotek, doradztwo i szkolenia, sezonowe zbiory płodów rolnych i wiele innych. W ślad za tym idą jednak pytania i problemy dotyczące prawidłowego wypowiadania tego typu kontraktów.

Przez umowę zlecenia przyjmujący zlecenie zobowiązuje się do dokonania określonej czynności prawnej dla dającego zlecenie (art. 734 § 1 Kodeksu cywilnego). Wprawdzie zleceniobiorca powinien się zobowiązywać do dokonania czynności prawnej, to jednak przepisy o zleceniu stosuje się odpowiednio - z mocy odesłania zawartego w art. 750 K.c. - także do umów o świadczenie usług o charakterze faktycznym. Z tych przedsiębiorcy korzystają znacznie częściej niż z typowego kontraktu zlecenia.


Wypowiedzenie w każdym czasie

Zlecenie czy umowa o świadczenie usług to stosunki oparte na wzajemnym zaufaniu stron. Zatem każda z nich może umowę wypowiedzieć. Poza tym zlecenie czy też umowa o świadczenie usług nie należą do zobowiązań ze świadczeniem ciągłym, jak to ma miejsce w przypadku np. najmu czy dzierżawy. Konsekwencją takiego stanu rzeczy jest liberalne podejście ustawodawcy do problemu wypowiadania umów zlecenia. Dotyczy to także umów zawartych na czas oznaczony.

Mianowicie, jeżeli strony nie wyłączyły w umowie możliwości wypowiedzenia zlecenia (umowy o świadczenie usług) bez ważnych powodów, to można to zrobić w każdym czasie. Należy jednak pamiętać, że gdy zlecenie jest odpłatne, a wypowiedzenie nastąpiło bez ważnego powodu, przyjmujący zlecenie jest odpowiedzialny za szkodę.

Również umowa zlecenia zawarta na czas oznaczony może być wypowiedziana przez każdą ze stron w każdym czasie (wyrok SN z dnia 28 września 2004 r., sygn. akt IV CK 640/2003). Stosunek zlecenia opiera się bowiem na wzajemnym zaufaniu stron, dlatego też art. 746 K.c. pozwala wypowiedzieć umowę zlecenia każdej ze stron w każdym czasie, nawet bez ważnych powodów. Uregulowanie to dotyczy także umów zlecenia (oraz umów o świadczenie usług) zawartych na czas oznaczony. Zdaniem Sądu Najwyższego zawarcie takiej umowy na czas oznaczony mogłoby jednak uzasadniać odmówienie danej stronie uprawnienia do wypowiedzenia wtedy, gdyby ze względu na okoliczności zawarcia tej umowy można było w oznaczeniu czasu jej wiązania dostrzegać także wolę stron wyłączenia uprawnienia do wypowiedzenia.


Z ważnych powodów

Niemniej przepisy stanowiące o wypowiedzeniu zlecenia w każdym czasie mają charakter względnie obowiązujący (dotyczy to art. 746 § 1 i 2 K.c.). Strony umowy mogą zatem wyłączyć tę możliwość, za wyjątkiem wypowiedzenia zlecenia z ważnych powodów. Zgodnie bowiem z art. 746 § 3 K.c. nie można zrzec się z góry uprawnienia do wypowiedzenia zlecenia z ważnych powodów. Takie wypowiedzenie prowadzi do wygaśnięcia umowy zlecenia ze skutkiem natychmiastowym. Co istotne, w tego rodzaju przypadku nie powstanie również odpowiedzialność za zaistniałą wskutek wygaśnięcia zlecenia szkodę drugiej strony.

Osoba wypowiadająca zlecenie z powołaniem się na ważne powody powinna je wskazać drugiej stronie umowy. Ważne powody, jak np. choroba czy utrata zaufania do kontrahenta, będą uzasadniały wypowiedzenie zlecenia nawet wówczas, gdy strony w umowie starały się wykluczyć prawo jej wypowiedzenia. Uprawnienia do wypowiedzenia zlecenia z ważnych powodów umowa nie może bowiem wyłączać.

Jeżeli zdarzy się, iż umowa zostanie rozwiązana bez ważnego powodu, stosunek prawny wprawdzie wygasa, a więc takie wypowiedzenie jest skuteczne, ale strona, która od umowy odstąpiła bez ważnego powodu, jest zobowiązana dać drugiej odszkodowanie za straty wynikłe z rozwiązania umowy - uznał Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 11 września 2002 r., sygn. akt V CKN 1152/2000. Dotyczy to jednak odpłatnych umów o świadczenie usług. Jeżeli zleceniobiorcy nie należało się wynagrodzenie za wykonywane usługi, wówczas przepisy nie przyznają zleceniodawcy roszczenia odszkodowawczego. Ten, kto żąda naprawienia szkody, musi wykazać poniesione straty czy utracone korzyści. Utraconą korzyścią (zyskiem) może być brak wynagrodzenia, jakie zleceniobiorca osiągnąłby np. w kolejnym miesiącu trwania umowy zlecenia.


Termin wypowiedzenia

Mimo iż strony nie mogą z góry wyłączyć uprawnienia dającego zlecenie do wypowiedzenia umowy z ważnych powodów, to nie ma przeszkód, by uprawnienie to strony również ograniczyły przez wprowadzenie terminu wypowiedzenia. W umowie zlecenia można określić termin (np. dwumiesięczny) lub sposób wypowiedzenia (np. na piśmie pod rygorem nieważności).

W umowie o świadczenie usług, do której mają zastosowanie przepisy o wypowiedzeniu zlecenia, dopuszczalne jest określenie przez strony terminu jej wypowiedzenia także z ważnych powodów - uznał Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 20 kwietnia 2004 r., sygn. akt V CK 433/2003. Jednakże strony umowy zlecenia mogą określić w umowie terminy i sposoby wypowiedzenia i przez to zrzec się możności wypowiedzenia zlecenia w każdym czasie (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 11 września 2002 r., sygn. akt V CKN 1152/2000).


Rozliczenia

Wypowiedzenie zlecenia pociąga za sobą obowiązek wzajemnych rozliczeń. Jeżeli w omawiany sposób do wygaśnięcia umowy zlecenia doprowadził dający zlecenie, to powinien zwrócić przyjmującemu zlecenie uzasadnione wydatki, a w przypadku, gdy zlecenie było odpłatne, również odpowiednią część umówionego wynagrodzenia. Jeżeli natomiast wypowiedzenia dokonał przyjmujący zlecenie, powinien rozliczyć się z otrzymanych zaliczek. W swoisty sposób sankcjonowane jest wypowiedzenie odpłatnego zlecenia, jeżeli jego przyczyną nie był ważny powód. W takiej sytuacji strona składająca takie oświadczenie ponosi odpowiedzialność za szkodę, którą poniósł kontrahent.

Podstawa prawna

Ustawa z dnia 23.04.1964 r. - Kodeks cywilny (Dz. U. z 2014 r. poz. 121)

www.UmowyCywilnoprawne.pl - Umowa o dzieło i umowa zlecenia:

 Chcesz wiedzieć więcej, skorzystaj z Portalu Podatkowo-Księgowego www.gofin.pl
www.KodeksCywilny.pl » 
Więcej w zasobach płatnych

Serwis Głównego Księgowego

Gazeta Podatkowa

Terminarz

lipiec 2024
PN WT ŚR CZ PT SO ND
2
3
4
6
7
9
11
12
13
14
16
17
18
19
20
21
23
24
26
27
28
29
30
sklep.gofin.pl - RABATY, NAGRODY, PROMOCJE
NEWSLETTERY
Fachowe czasopisma - PoznajProdukty.gofin.pl
Kodeks Cywilny - zbiór przepisów prawnych z zakresu prawa cywilnego
Spółki - powstawanie, łączenie, przekształcanie, podział i likwidacja
Sklep internetowy - sklep.gofin.pl
Wydawnictwo Podatkowe GOFIN sp. z o.o., ul. Owocowa 8, 66-400 Gorzów Wlkp., tel. 95 720 85 40, faks 95 720 85 60
Wydawnictwo Podatkowe GOFIN
Szanowny Użytkowniku !
Prosimy o zapoznanie się z poniższymi informacjami oraz wyrażenie dobrowolnej zgody poprzez kliknięcie przycisku "Zgadzam się".
Pamiętaj, że zawsze możesz wycofać zgodę.

Serwis internetowy, z którego Pani/Pan korzysta używa plików cookies w celu:

  • niezbędnego zapewnienia prawidłowego działania Serwisów (utrzymania sesji),
  • realizacji funkcjonalności ułatwiających obsługę Serwisu,
  • dopasowania reklam w serwisach społecznościowych,
  • analizy statystyk ruchu i reklam w Serwisach,
  • zbierania i przetwarzania danych w celu wyświetlenia reklam produktów własnych i klientów reklamowych oraz do śledzenia użytkowników, kliknięć i konwersji wyświetlanych reklam.
Pliki cookies

Są to pliki instalowane w urządzeniach końcowych osób korzystających z Serwisu, w celu administrowania Serwisem, dostosowania treści Serwisu do preferencji użytkownika, utrzymania sesji użytkownika oraz dla celów statystycznych i targetowania reklamy (dostosowania treści reklamy do indywidualnych potrzeb użytkownika). Informujemy, że istnieje możliwość określenia przez użytkownika Serwisu warunków przechowywania lub uzyskiwania dostępu do informacji zawartych w plikach cookies za pomocą ustawień przeglądarki lub konfiguracji usługi. Szczegółowe informacje na ten temat dostępne są u producenta przeglądarki, u dostawcy usługi dostępu do internetu oraz w Polityce prywatności i plików cookies.

Administratorzy

Administratorem Pana/Pani danych osobowych w związku z korzystaniem z Serwisu internetowego i jego usług jest Wydawnictwo Podatkowe GOFIN sp. z o.o. Administratorem danych osobowych w plikach cookies w związku z wyświetleniem analizy statystyk i wyświetlaniem spersonalizowanych reklam są partnerzy Wydawnictwa Podatkowego GOFIN sp. z o.o., Google Inc, Facebook Inc.

Jakie ma Pani/Pan prawa w stosunku do swoich danych osobowych?

Wobec swoich danych mają Pan/Pani prawo do żądania dostępu do swoich danych, ich sprostowania, usunięcia lub ograniczenia przetwarzania, prawo do wniesienia sprzeciwu wobec przetwarzania danych, prawo do cofnięcia zgody.

Podstawy prawne przetwarzania Pani/Pana danych osobowych
  • Niezbędność przetwarzania danych w związku z wykonaniem umowy.

    Umowa w naszym przypadku oznacza akceptację regulaminu naszych usług. Jeśli zatem akceptuje Pani/Pan umowę na realizację danej usługi, to możemy przetwarzać Pani/Pana dane w zakresie niezbędnym do realizacji tej umowy.

  • Niezbędność przetwarzania danych w związku z prawnie uzasadnionym interesem administratora.

    Dotyczy sytuacji, gdy przetwarzanie danych jest uzasadnione z uwagi na usprawiedliwione potrzeby administratora, tj. dokonanie pomiarów statystycznych, ulepszania naszych usług, jak również prowadzenie marketingu i promocji własnych usług administratora.

  • Dobrowolna zgoda.

    Aby móc realizować cele:
    - zapamiętania Pani/Pana decyzji w Serwisach w zakresie korzystania z dostępnych opcjonalnie funkcjonalności,
    - analiz statystyk ruchu i reklam w Serwisach,
    - dopasowania reklam w serwisach społecznościowych,
    - wyświetlania spersonalizowanych reklam produktów własnych i klientów reklamowych oraz do śledzenia użytkowników, kliknięć i konwersji wyświetlanych reklam w związku z odwiedzaniem niniejszego Serwisu internetowego partnerzy Wydawnictwa Podatkowego Gofin sp. z o.o. muszą mieć możliwość przetwarzania Pani/Pana danych.

Potrzebna jest Nam Pani/Pana dobrowolna zgoda na zapisy w plikach cookies w celach realizacji powyższych celów.
W związku z powyższymi wyjaśnieniami prosimy o wyrażenie dobrowolnej zgody na zapisywanie informacji w plikach cookies przez kliknięcie przycisku „Zgadzam się” lub „Nie teraz” w przypadku braku zgody. Istnieje możliwość skorzystania z „ustawień zaawansowanych” plików cookies w celu określenia indywidualnych zgód na zapis wybranych plików cookies realizujących wybrane cele.