umowy cywilnoprawne, umowa cywilna, umowa zlecenie, umowa o dzieło, umowa sprzedaży, umowa najmu
lupa
A A A

Gazeta Podatkowa nr 103 (1040) z dnia 27.12.2013

Zlecenie a inne umowy

Umowa zlecenia, choć w praktyce często wykorzystywana, to jednak w niewielkim procencie odpowiada kodeksowej definicji zlecenia, w którym jedna ze stron zobowiązuje się do dokonania określonej czynności prawnej dla drugiej strony. Częściej pod tą nazwą zawierane są umowy o świadczenie usług, do których przepisy o zleceniu mają odpowiednie zastosowanie. Nierzadko też zlecenie bywa mylone lub celowo stosowane zamiennie z umową o dzieło czy umową o pracę.


Świadczenie usług

W ramach klasycznej umowy zlecenia nie ma miejsca na czynności o charakterze czysto faktycznym, polegające np. na sprzątaniu pomieszczeń biurowych, roznoszeniu ulotek, doradztwie czy opiece. Czynności te stanowić mogą przedmiot niemającej własnej regulacji w przepisach Kodeksu cywilnego umowy o świadczenie usług, do których tylko stosuje się, i to odpowiednio, przepisy o zleceniu (art. 750 K.c.). W związku z tym dość powszechnie przyjęło się nazywać tego rodzaju kontrakty umowami zlecenia, choć te powinny dotyczyć czynności prawnych. Nie musi to być jednak pojedyncza czynność prawna, polegająca np. na kupnie nieruchomości dla zleceniodawcy czy złożeniu w jego imieniu pozwu do sądu. Równie dobrze, jeżeli zlecenie obejmuje kilka czy szereg rodzajowo określonych czynności prawnych, które przykładowo mogą się składać na windykację należności, reprezentację przedsiębiorcy względem określonych kontrahentów czy też obrót handlowy towarami. Warto wiedzieć, że w braku odmiennej umowy zlecenie obejmuje również umocowanie do wykonania czynności w imieniu dającego zlecenie.


Zlecenie a dzieło

Przez umowę o dzieło przyjmujący zamówienie zobowiązuje się do wykonania oznaczonego dzieła, a zamawiający do zapłaty wynagrodzenia (art. 627 K.c.). Zasadnicze znaczenie dla odróżnienia tych dwóch umów ma wyjaśnienie pojęcia "dzieła". Należy przez to rozumieć pewien rezultat ludzkiej pracy lub twórczości. Rezultat musi być samoistny, niezależny od wykonawcy (przyjmującego zamówienie). Tak więc za dzieło należy uznać materialne rezultaty ludzkiej pracy i umiejętności (np. wykonane na zamówienie meble), a także te niematerialne, lecz utrwalone w jakimś przedmiocie (np. program komputerowy). Umowa o dzieło powinna być zatem uwieńczona konkretnym i sprawdzalnym rezultatem pracy oraz umiejętności przyjmującego zamówienie.

Umowa o dzieło zmierza do osiągnięcia konkretnego efektu i uznajemy ją za wykonaną z chwilą jego osiągnięcia. Natomiast w przypadku umowy zlecenia czy też umowy o świadczenie usług (traktując obie na równi ze sobą) wykonanie zobowiązania polega na należytych staraniach w kierunku osiągnięcia danego wyniku. Kryterium odróżnienia umowy o dzieło i umowy o świadczenie usług stanowi także zdatność rezultatu materialnego poddania się sprawdzianowi na istnienie wad fizycznych. Zatem dla takich usług jak sprzątanie pomieszczeń, roznoszenie ulotek czy zbiory płodów rolnych właściwsze wydaje się zlecenie (umowa o świadczenie usług) aniżeli umowa o dzieło.


Uwaga na stosunek pracy

Teoretycznie nie powinno być konfliktu i pomyłki między umową o pracę a zleceniem czy raczej umową o świadczenie usług. Ustawodawca nie dopuszcza bowiem takiej możliwości, aby zastąpić umowę o pracę cywilnoprawnym kontraktem przy zachowaniu warunków wykonywania pracy określonych w Kodeksie pracy. W praktyce jednak bywa z tym różnie.

Generalnie warunki wykonywania pracy określa art. 22 § 1 K.p. Chodzi o sytuację, w której pracownik zobowiązuje się do wykonywania pracy określonego rodzaju na rzecz pracodawcy i pod jego kierownictwem oraz w miejscu i czasie wyznaczonym przez pracodawcę, a pracodawca - do zatrudniania pracownika za wynagrodzeniem. Zatrudnienie w tych warunkach jest zatrudnieniem na podstawie stosunku pracy, i to bez względu na nazwę zawartej przez strony umowy. Do podstawowych elementów charakterystycznych dla stosunku pracy należy więc zaliczyć osobiste wykonywanie czynności, podporządkowanie organizacyjne i służbowe. O wykonywaniu zatrudnienia w ramach umowy o pracę świadczy między innymi wykonywanie pracy zmianowej, dyspozycyjność i podporządkowanie oraz obowiązek wykonywania poleceń. Charakterystyczne dla stosunku pracy jest również prawo do urlopu, którego nie przewiduje Kodeks cywilny dla przyjmującego zlecenie.

Chcąc zatem uniknąć ryzyka nawiązania stosunku pracy należy tak określić prawa i obowiązki przyjmującego zlecenie (zleceniobiorcy), by przeważały elementy charakterystyczne dla stosunku cywilnoprawnego, który zakłada równorzędność stron (a nie podporządkowanie jednej strony względem drugiej). Umowa zlecenia z reguły określa rodzaj wykonywanych czynności i w zasadzie nie może polegać na pozostawaniu w dyspozycji zlecającego i wykonywaniu, stosownie do jego potrzeb, czynności zlecanych na bieżąco.

Argumentem przemawiającym na rzecz stosunku cywilnoprawnego będzie również przyznanie zleceniobiorcy prawa do powierzenia swoich obowiązków zastępcy, choć w zasadzie przyjmujący zlecenie ma obowiązek osobistego wykonania zlecenia. Od tej zasady mogą być jednak odstępstwa, wynikające z zawartej umowy, zwyczaju, a także okoliczności, które niejako wymuszają na zleceniobiorcy czy też na świadczącym usługi powierzenie wykonania określonych czynności osobie trzeciej (zastępcy). Do takich okoliczności można zaliczyć np. chorobę uniemożliwiającą osobiste wykonanie zlecenia.

Różnic między zleceniem a umową o pracę jest więcej. Można do nich zaliczyć m.in. to, że:

  • pracownikiem może być tylko osoba fizyczna, a zleceniobiorcą również np. osoba prawna,
     
  • pracownik musi wykonywać pracę osobiście, a zleceniobiorca także przy pomocy osoby trzeciej,
     
  • umowa zlecenia może być nieodpłatna, co jest niedopuszczalne przy umowie o pracę,
     
  • wykonywanie pracy w ramach umowy o pracę odbywa się w warunkach zależności i podporządkowania pracownika, czego brak w umowie zlecenia.


Podstawa prawna

Ustawa z dnia 23.04.1964 r. - Kodeks cywilny (Dz. U. nr 16, poz. 93 ze zm.)

www.UmowyCywilnoprawne.pl - Umowa o dzieło i umowa zlecenia:

 Chcesz wiedzieć więcej, skorzystaj z Portalu Podatkowo-Księgowego www.gofin.pl
www.KodeksCywilny.pl » 
Więcej w zasobach płatnych

Serwis Głównego Księgowego

Gazeta Podatkowa

Terminarz

czerwiec 2024
PN WT ŚR CZ PT SO ND
1
2
4
6
8
9
11
12
13
14
15
16
18
19
21
22
23
24
26
27
28
29
IIIIIIIVVVIVIIVIIIIXXXIXII
sklep.gofin.pl - RABATY, NAGRODY, PROMOCJE
NEWSLETTERY
Fachowe czasopisma - PoznajProdukty.gofin.pl
Kodeks Cywilny - zbiór przepisów prawnych z zakresu prawa cywilnego
Spółki - powstawanie, łączenie, przekształcanie, podział i likwidacja
Wydawnictwo Podatkowe GOFIN sp. z o.o., ul. Owocowa 8, 66-400 Gorzów Wlkp., tel. 95 720 85 40, faks 95 720 85 60
Wydawnictwo Podatkowe GOFIN
Szanowny Użytkowniku !
Prosimy o zapoznanie się z poniższymi informacjami oraz wyrażenie dobrowolnej zgody poprzez kliknięcie przycisku "Zgadzam się".
Pamiętaj, że zawsze możesz wycofać zgodę.

Serwis internetowy, z którego Pani/Pan korzysta używa plików cookies w celu:

  • niezbędnego zapewnienia prawidłowego działania Serwisów (utrzymania sesji),
  • realizacji funkcjonalności ułatwiających obsługę Serwisu,
  • dopasowania reklam w serwisach społecznościowych,
  • analizy statystyk ruchu i reklam w Serwisach,
  • zbierania i przetwarzania danych w celu wyświetlenia reklam produktów własnych i klientów reklamowych oraz do śledzenia użytkowników, kliknięć i konwersji wyświetlanych reklam.
Pliki cookies

Są to pliki instalowane w urządzeniach końcowych osób korzystających z Serwisu, w celu administrowania Serwisem, dostosowania treści Serwisu do preferencji użytkownika, utrzymania sesji użytkownika oraz dla celów statystycznych i targetowania reklamy (dostosowania treści reklamy do indywidualnych potrzeb użytkownika). Informujemy, że istnieje możliwość określenia przez użytkownika Serwisu warunków przechowywania lub uzyskiwania dostępu do informacji zawartych w plikach cookies za pomocą ustawień przeglądarki lub konfiguracji usługi. Szczegółowe informacje na ten temat dostępne są u producenta przeglądarki, u dostawcy usługi dostępu do internetu oraz w Polityce prywatności i plików cookies.

Administratorzy

Administratorem Pana/Pani danych osobowych w związku z korzystaniem z Serwisu internetowego i jego usług jest Wydawnictwo Podatkowe GOFIN sp. z o.o. Administratorem danych osobowych w plikach cookies w związku z wyświetleniem analizy statystyk i wyświetlaniem spersonalizowanych reklam są partnerzy Wydawnictwa Podatkowego GOFIN sp. z o.o., Google Inc, Facebook Inc.

Jakie ma Pani/Pan prawa w stosunku do swoich danych osobowych?

Wobec swoich danych mają Pan/Pani prawo do żądania dostępu do swoich danych, ich sprostowania, usunięcia lub ograniczenia przetwarzania, prawo do wniesienia sprzeciwu wobec przetwarzania danych, prawo do cofnięcia zgody.

Podstawy prawne przetwarzania Pani/Pana danych osobowych
  • Niezbędność przetwarzania danych w związku z wykonaniem umowy.

    Umowa w naszym przypadku oznacza akceptację regulaminu naszych usług. Jeśli zatem akceptuje Pani/Pan umowę na realizację danej usługi, to możemy przetwarzać Pani/Pana dane w zakresie niezbędnym do realizacji tej umowy.

  • Niezbędność przetwarzania danych w związku z prawnie uzasadnionym interesem administratora.

    Dotyczy sytuacji, gdy przetwarzanie danych jest uzasadnione z uwagi na usprawiedliwione potrzeby administratora, tj. dokonanie pomiarów statystycznych, ulepszania naszych usług, jak również prowadzenie marketingu i promocji własnych usług administratora.

  • Dobrowolna zgoda.

    Aby móc realizować cele:
    - zapamiętania Pani/Pana decyzji w Serwisach w zakresie korzystania z dostępnych opcjonalnie funkcjonalności,
    - analiz statystyk ruchu i reklam w Serwisach,
    - dopasowania reklam w serwisach społecznościowych,
    - wyświetlania spersonalizowanych reklam produktów własnych i klientów reklamowych oraz do śledzenia użytkowników, kliknięć i konwersji wyświetlanych reklam w związku z odwiedzaniem niniejszego Serwisu internetowego partnerzy Wydawnictwa Podatkowego Gofin sp. z o.o. muszą mieć możliwość przetwarzania Pani/Pana danych.

Potrzebna jest Nam Pani/Pana dobrowolna zgoda na zapisy w plikach cookies w celach realizacji powyższych celów.
W związku z powyższymi wyjaśnieniami prosimy o wyrażenie dobrowolnej zgody na zapisywanie informacji w plikach cookies przez kliknięcie przycisku „Zgadzam się” lub „Nie teraz” w przypadku braku zgody. Istnieje możliwość skorzystania z „ustawień zaawansowanych” plików cookies w celu określenia indywidualnych zgód na zapis wybranych plików cookies realizujących wybrane cele.