umowy cywilnoprawne, umowa cywilna, umowa zlecenie, umowa o dzieło, umowa sprzedaży, umowa najmu
lupa
A A A

Gazeta Podatkowa nr 96 (1346) z dnia 1.12.2016

Minimalna stawka godzinowa w umowach zlecenia

Wchodząca w życie od 1 stycznia 2017 roku minimalna stawka godzinowa dla osób zatrudnionych na umowę zlecenia lub w oparciu o umowę o świadczenie usług jest zupełnie nową instytucją, której wprowadzenie powoduje wątpliwości praktyczne. Oprócz regulacji związanych z wypłacaniem minimalnej stawki godzinowej przepisy przewidują także obowiązki w zakresie m.in. dokumentowania ilości przepracowanych godzin, czy sytuacje, gdy stawka minimalna na zleceniu nie znajdzie zastosowania.

Wraz z nadejściem nowego roku wejdzie w życie nowelizacja ustawy o minimalnym wynagrodzeniu za pracę, której skutkiem będzie wprowadzenie minimalnej stawki godzinowej dla osób wykonujących umowę zlecenia lub pracujących na podstawie umowy o świadczeniu usług (dalej zwanych zleceniobiorcami). Minimalna stawka godzinowa wynosić będzie 13 zł brutto na godzinę. Ustawa zawiera także wiele regulacji chroniących zleceniobiorców i zapobiegających obchodzeniu przepisów.

Jeszcze zlecenie czy już praca?

Wprowadzenie minimalnej stawki godzinowej dla zleceniobiorców pośrednio prowadzi także do zbliżenia praw zleceniobiorcy pracującego około 40 godzin tygodniowo z pracownikiem otrzymującym płacę minimalną. Chociaż zleceniobiorców w dalszym ciągu nie obowiązuje ochrona z Kodeksu pracy, a zarówno umowa zlecenia, jak i o świadczenie usług mają charakter cywilnoprawny, wysokość najniższego wynagrodzenia wypłacana zleceniodawcy i pracownikowi będzie bardzo zbliżona. Powyższe okoliczności powinny zniechęcać pracodawców do sztucznego zastępowania umów o pracę umowami zlecenia, w sytuacji gdy relacja pomiędzy stronami jest faktycznie stosunkiem pracy. Należy bowiem pamiętać, iż zleceniobiorca ma możliwość wystąpienia do sądu pracy z pozwem o ustalenie istnienia stosunku pracy, a w przypadku zasadności jego pozwu pracodawca zobowiązany jest m.in. do uiszczenia zaległych składek ZUS za pracownika.

Umowa zlecenia oraz umowa o pracę różnią się od siebie. Zleceniobiorcę wyróżniać powinien brak pracowniczego podporządkowania czy pewna swoboda w zakresie sposobu wykonania zlecenia. Typowym przykładem umowy zlecenia (o świadczenie usług) jest np. umowa o prowadzenie sprawy przed sądem czy księgowości. Natomiast przez nawiązanie stosunku pracy pracownik zobowiązuje się do wykonywania pracy określonego rodzaju na rzecz pracodawcy i pod jego kierownictwem oraz w miejscu i czasie wyznaczonym przez pracodawcę, a pracodawca - do zatrudniania pracownika za wynagrodzeniem (art. 22 § 1 Kodeksu pracy).

Jeżeli umowa spełnia powyższe cechy, ma ona charakter umowy o pracę niezależnie od jej nazwy ustalonej pomiędzy stronami. Ponadto zgodnie z treścią art. 22 § 12 K.p., niedopuszczalne jest zastąpienie umowy o pracę umową cywilnoprawną przy zachowaniu warunków wykonywania pracy, określonych w art. 21 § 1 Kodeksu pracy. Przepis ten nie zakazuje jednak zawierania umów cywilnoprawnych, a jedynie zastępowania nimi umów o pracę. Jak uznał Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 11 września 2013 r., sygn. akt II PK 372/12, z przepisów Kodeksu pracy nie wynika ograniczenie ani zakaz zawierania umów cywilnoprawnych.


Minimalna stawka godzinowa dla zleceniobiorców w 2017 r. wyniesie 13 złotych brutto.

Ewidencja godzinowa

Ustawodawca wprowadził też obowiązek ewidencjonowania ilości godzin przepracowanych przez zleceniobiorcę. Z treści art. 8b ust. 1 znowelizowanej ustawy o minimalnym wynagrodzeniu za pracę wynika, iż strony określają w umowie sposób potwierdzania liczby godzin wykonania zlecenia lub świadczenia usług. Ustawa nie zawiera w tym zakresie szczegółowych regulacji, pozostawiając stronom pewną swobodę w tym zakresie. Jej zakres ogranicza jednak treść art. 8b ust. 2 tej ustawy. Zgodnie z jego treścią w przypadku gdy strony w umowie nie określą sposobu potwierdzania liczby godzin wykonania zlecenia lub świadczenia usług, przyjmujący zlecenie lub świadczący usługi przedkłada w formie pisemnej, elektronicznej lub dokumentowej informację o liczbie godzin wykonania zlecenia lub świadczenia usług, w terminie poprzedzającym termin wypłaty wynagrodzenia.

Sposób prowadzenia ewidencji ilości godzin przepracowanych przez zleceniobiorców wywołuje duże wątpliwości w praktyce. Zleceniodawcy obawiają się, że prowadzenie ewidencji godzinowej na wzór ewidencji, którą podpisują pracownicy, zostanie wykorzystane przeciwko nim w sytuacji wystąpienia przez zleceniobiorcę z pozwem o ustalenie istnienia stosunku pracy.

Ustawa w żaden sposób nie wskazuje, jak ma być prowadzona ewidencja godzinowa, pozostawiając w tym zakresie swobodę stronom. Nie musi być to zatem typowa "lista", jaką podpisują pracownicy. Strony nie muszą zaznaczać, w jakich godzinach pracuje zleceniodawca, a także, o jakiej porze dnia ma to miejsce. Ewidencja powinna jednak pozwolić na weryfikację czy otrzymane wynagrodzenie po podzieleniu przez ilość godzin daje minimalną stawkę godzinową.

Przede wszystkim zleceniodawca powinien zatem zadbać, aby sposób określenia czasu wykonywania zlecenia strony ustaliły w umowie. W przeciwnym razie zleceniobiorca będzie musiał prowadzić ewidencję godzin pracy w ramach umowy zlecenia, tak aby móc przedstawić stosowną informację w terminie poprzedzającym moment wypłaty wynagrodzenia. Z uwagi na fakt, że umowa zlecenia charakteryzuje się pewną swobodą zleceniobiorcy, dopuszczalne wydaje się, aby zleceniobiorca przed rozpoczęciem miesiąca przedkładał zleceniodawcy, np. w formie mailowej lub pisemnej, planowaną ilość godzin wykonania zlecenia w danym miesiącu w celu uzyskania jego akceptacji.

Ryczałt i działalność

Wprowadzenie minimalnej stawki godzinowej na zleceniu nie powoduje, że strony nie mogą już się umawiać na wynagrodzenie ryczałtowe. Jednak z uwagi na konieczność zapewnienia minimalnego wynagrodzenia godzinowego oraz ewentualną kontrolę PIP należy prowadzić ewidencję liczby godzin wykonywanego zlecenia. W takim przypadku trzeba oczywiście zadbać, aby wynagrodzenie ryczałtowe po podzieleniu przez liczbę godzin wykonywania zlecenia było co najmniej równe stawce minimalnej. W przeciwnym razie zleceniobiorcy przysługuje wynagrodzenie według stawki minimalnej na podstawie art. 8a ust. 2 znowelizowanej ustawy.

Co ważne, definiując zleceniobiorcę oraz podmiot świadczący usługi, ustawa wskazuje, iż mogą to być zarówno osoby fizyczne niewykonujące działalności gospodarczej, jak i prowadzące taką działalność. Oznacza to, że minimalna stawka godzinowa na zleceniu znajdzie zastosowanie także do przedsiębiorców wykonujących usługi na podstawie umowy zlecenia lub o świadczenie usług. Zatem także te podmioty chcąc uniknąć ewentualnych kłopotów powinny ustalić sposób prowadzenia ewidencji godzin lub prowadzić taką ewidencję.

Dozwolone wyjątki

Nowelizacja ustawy o płacy minimalnej przewiduje także sytuacje, gdy wobec pewnych grup zleceniobiorców nie stosuje się przepisów o minimalnej stawce godzinowej. Wyłączenia od obowiązku zapłaty stawki minimalnej dotyczą przede wszystkim konkretnych rodzajów zleceń (patrz ramka). Nowelizacja zawiera także generalne wyłączenie od obowiązku stosowania stawki minimalnej w sytuacji, gdy to zleceniobiorca lub świadczący usługi decyduje o miejscu i czasie wykonania zlecenia i przysługuje mu wyłącznie wynagrodzenie prowizyjne (art. 8d ust. 1 ustawy w brzmieniu po nowelizacji). Przepis ten w założeniu dotyczyć ma wyjątkowych sytuacji i powinien znaleźć zastosowanie do osób, które zajmują się np. dystrybucją produktów ubezpieczeniowych czy bankowych, a ich wynagrodzenie uzależnione jest od uzyskanych wyników. W praktyce jednak może stać się sposobem na obejście przepisów o minimalnej stawce godzinowej na zleceniu. W zależności od przedmiotu zlecenia część zleceniobiorców może próbować obchodzić przepisy, próbując zredagować umowę w sposób umożliwiający zleceniobiorcy wybór miejsca świadczenia zlecenia i wprowadzając wynagrodzenie prowizyjne. Rozwiązanie takie jest jednak nie tylko niezgodne z prawem, ale też bardzo ryzykowne. Z treści art. 8e ustawy wynika bowiem możliwość nałożenia na zleceniodawcę wypłacającego wynagrodzenie poniżej minimalnej stawki godzinowej grzywny w wysokości od 1.000 zł do 30.000 zł. Ponadto do ustawy o Państwowej Inspekcji Pracy dodano przepis pozwalający organom PIP na skierowanie wystąpienia lub wydanie polecenia w sprawie wypłacenia wynagrodzenia w wysokości wynikającej z minimalnej stawki godzinowej.

Minimalna stawka godzinowa nie dotyczy m.in. umów:

a) o pełnienie funkcji rodziny zastępczej zawodowej,
b) o utworzeniu rodziny zastępczej zawodowej lub rodzinnego domu dziecka,
c) w przedmiocie prowadzenia rodzinnego domu dziecka,
d) w przedmiocie pełnienia funkcji rodziny pomocowej,
e) w przedmiocie pełnienia funkcji dyrektora placówki opiekuńczo-wychowawczej typu rodzinnego,
f) dotyczących usług opiekuńczych i bytowych realizowanych poprzez prowadzenie rodzinnego domu pomocy.

Podstawa prawna

Ustawa z dnia 22.07.2016 r. o zmianie ustawy o minimalnym wynagrodzeniu za pracę oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 1265)

Ustawa z dnia 26.06.1974 r. - Kodeks pracy (Dz. U. z 2016 r. poz. 1666)

www.UmowyCywilnoprawne.pl - Umowa o dzieło i umowa zlecenia:

 Chcesz wiedzieć więcej, skorzystaj z Portalu Podatkowo-Księgowego www.gofin.pl
www.KodeksCywilny.pl » 
Więcej w zasobach płatnych

Serwis Głównego Księgowego

Gazeta Podatkowa

Indeks Księgowań - Księgowanie od A do Z
GOFIN NEWS - mobilna aplikacja dla Księgowych!
PRZEWODNIKI on-line Księgowego i Kadrowego
Pomocniki Księgowego

Terminarz

listopad 2018
PN WT ŚR CZ PT SO ND
1
2
3
4
6
8
9
10
11
12
14
16
17
18
19
21
22
23
24
25
27
28
29
30
ASYSTENT GOFIN - Darmowa aplikacja dla Księgowych
sklep.gofin.pl - RABATY, NAGRODY, PROMOCJE
NEWSLETTERY
Fachowe czasopisma - PoznajProdukty.gofin.pl
Kodeks cywilny - zbiór przepisów prawnych z zakresu prawa cywilnego
Spółki - powstawanie, łączenie, przekształcanie, podział i likwidacja

GOFIN PODPOWIADA

Kompleksowe opracowania tematyczne

Sklep internetowy - sklep.gofin.pl
gofin
sgk
czasopisma
forum
sklep
gazeta podatkowa
 
Wydawnictwo Podatkowe GOFIN sp. z o.o., ul. Owocowa 8, 66-400 Gorzów Wlkp., tel. 95 720 85 40, faks 95 720 85 60
Wydawnictwo Podatkowe GOFIN
Szanowny Użytkowniku !
Prosimy o zapoznanie się z poniższymi informacjami oraz wyrażenie dobrowolnej zgody poprzez kliknięcie przycisku "Zgadzam się".
Pamiętaj, że zawsze możesz wycofać zgodę.

Serwis internetowy, z którego Pani/Pan korzysta używa plików cookies w celu:

  • zapewnienia prawidłowego działania serwisów (utrzymania sesji),

  • analizy statystyk ruchu i reklam w serwisach,

  • zbierania i przetwarzania danych osobowych w celu wyświetlenia personalizowanych reklam.

Pliki cookies

Są to pliki instalowane w urządzeniach końcowych osób korzystających z serwisu, w celu administrowania serwisem, dostosowania treści serwisu do preferencji użytkownika, utrzymania sesji użytkownika oraz dla celów statystycznych i targetowania behawioralnego reklamy (dostosowania treści reklamy do indywidualnych potrzeb użytkownika). Informujemy, że istnieje możliwość określenia przez użytkownika serwisu warunków przechowywania lub uzyskiwania dostępu do informacji zawartych w plikach cookies za pomocą ustawień przeglądarki lub konfiguracji usługi. Szczegółowe informacje na ten temat dostępne są u producenta przeglądarki, u dostawcy usługi dostępu do internetu oraz w Polityce prywatności i plików cookies.

Administratorzy

Administratorem Pana/Pani danych osobowych w związku z korzystaniem z serwisu internetowego i jego usług jest Wydawnictwo Podatkowe GOFIN sp. z o.o.

Administratorem danych osobowych w plikach cookies w związku z wyświetleniem analizy statystyk i wyświetlaniem spersonalizowanych reklam jest partner Wydawnictwa Podatkowego GOFIN sp. z o.o., Stroer Digital Operations sp. z o.o. (SDO). Odbiorcą informacji z plików cookies są Netsprint S.A., Google LLC oraz spółki zlecające SDO realizację kampanii reklamowej, a także podmioty badające i zliczające tę kampanię. Dane te mogą ponadto zostać udostępnione na rzecz partnerów handlowych SDO.

Jakie ma Pani/Pan prawa w stosunku do swoich danych osobowych?

Wobec swoich danych mają Pan/Pani prawo do żądania dostępu do swoich danych, ich sprostowania, usunięcia lub ograniczenia przetwarzania, prawo do wniesienia sprzeciwu wobec przetwarzania danych, prawo do cofnięcia zgody.

Podstawy prawne przetwarzania Pani/Pana danych osobowych

  • Niezbędność przetwarzania danych w związku z wykonaniem umowy

    Umowa w naszym przypadku oznacza akceptację regulaminu naszych usług. Jeśli zatem akceptuje Pani/Pan umowę na realizację danej usługi, to możemy przetwarzać Pani/Pana dane w zakresie niezbędnym do realizacji tej umowy.

  • Niezbędność przetwarzania danych w związku z prawnie uzasadnionym interesem administratora

    Dotyczy sytuacji, gdy przetwarzanie danych jest uzasadnione z uwagi na usprawiedliwione potrzeby administratora, tj. dokonanie pomiarów statystycznych, ulepszania naszych usług, jak również prowadzenie marketingu i promocji własnych usług administratora w serwisie internetowym.

  • Dobrowolna zgoda

    Aby móc wyświetlać spersonalizowane reklamy dopasowane do Pani/Pana zainteresowań, partner Wydawnictwa Podatkowego GOFIN sp. z o.o., Stroer Digital Operations sp. z o.o. musi mieć możliwość przetwarzania Pani/Pana danych. Udzielenie takiej zgody jest całkowicie dobrowolne (nie ma obowiązku jej udzielenia).

Zgoda

W związku z powyższymi wyjaśnieniami prosimy o wyrażenie dobrowolnej zgody na przetwarzanie Pani/Pana danych osobowych w związku z możliwością wyświetlenia reklam dopasowanych do Pani/Pana zainteresowań poprzez kliknięcie w przycisk „Zgadzam się” lub „Nie teraz” w przypadku braku zgody.