umowy cywilnoprawne, umowa cywilna, umowa zlecenie, umowa o dzieło, umowa sprzedaży, umowa najmu
lupa
A A A

Gazeta Podatkowa nr 7 (1778) z dnia 25.01.2021

Skutki podatkowe umowy komisu

Kodeks cywilny w art. 765 wskazuje, że przez umowę komisu przyjmujący zlecenie (komisant) zobowiązuje się za wynagrodzeniem (prowizją) w zakresie działalności swego przedsiębiorstwa do kupna lub sprzedaży rzeczy ruchomych na rachunek dającego zlecenie (komitenta), lecz w imieniu własnym. Sprzedaż komisowa (także nabycie komisowe, choć ono zawsze cieszyło się mniejszą popularnością), mimo iż zmarginalizowana przez nowocześniejsze formuły obrotu, ciągle jeszcze nie odchodzi do lamusa. Warto zatem przypomnieć o podatkowych skutkach tego kontraktu.

Przychód komisanta

Realizacja sprzedaży komisowej wymaga w istocie zawarcia dwóch odrębnych umów:

  • pierwszej, na podstawie której komisant zobowiązuje się do dokonania określonych czynności na rzecz komitenta (czyli odpowiednio zakupu albo sprzedaży) oraz
  • drugiej, zawieranej z osobą trzecią, polegającej na zakupie albo sprzedaży rzeczy ruchomej stanowiącej przedmiot umowy komisu.

Wynagrodzenie przyjmującego zlecenie określane jest w formie prowizji, która stanowi na ogół procent od ceny sprzedaży albo zakupu. Prowizja, co do zasady, jest należna tylko wówczas, gdy transakcja doszła do skutku. Wyjątkowo komisant może żądać prowizji także wtedy, gdy umowa nie została wykonana z przyczyn dotyczących drugiej strony. Roszczenie komisanta o zapłatę prowizji powstaje z chwilą, gdy komitent otrzymał cenę (przy komisie sprzedaży) albo oznaczoną rzecz ruchomą (przy komisie zakupu).

Ustawy o podatku dochodowym nie zawierają norm szczególnych, odnoszących się do umowy komisu, wobec czego przychód z tego tytułu należy rozpoznawać kierując się zasadami ogólnymi.

Ponieważ komisant wykonuje omawianą umowę zawsze w zakresie swego przedsiębiorstwa, źródłem jego przychodów może być wyłącznie działalność gospodarcza. Za przychody z tego źródła uważa się przychody należne, choćby nie zostały jeszcze otrzymane, po wyłączeniu wartości zwróconych towarów, udzielonych bonifikat i skont oraz pomniejszone o należny podatek VAT.

U komisanta opodatkowaniu podlega jedynie uzyskana prowizja. Z istoty umowy komisu wynika bowiem, że przyjmujący zlecenie dokonuje sprzedaży lub nabycia rzeczy we własnym imieniu, ale na rachunek dającego zlecenie. Jest więc jedynie ogniwem pośrednim pomiędzy komitentem a osobą trzecią. Skoro komisant nie staje się właścicielem przedmiotu transakcji, to równocześnie nie uzyskuje przychodów z jego sprzedaży.

Moment, w którym komisant powinien rozpoznać opodatkowany przychód, jest tożsamy z chwilą powstania roszczenia o zapłatę prowizji. Jest to dzień, w którym komitent otrzymał rzecz lub cenę.

Przychód u komitenta

W przypadku sprzedaży komisowej, komitent nie traci prawa własności przedmiotu transakcji, aż do momentu jego zbycia przez komisanta. Wydanie rzeczy przeznaczonej do sprzedaży komisantowi nie ma więc charakteru definitywnego przysporzenia majątkowego i nie wiąże się z powstaniem przychodu.

Jeżeli komitent jest przedsiębiorcą, przy ustalaniu daty powstania przychodu powinien kierować się treścią art. 14 ust. 1c ustawy o pdof albo art. 12 ust. 3a ustawy o pdop. Zgodnie z tymi przepisami, za datę powstania przychodu z działalności gospodarczej uznaje się dzień wydania rzeczy, zbycia prawa majątkowego lub wykonania usługi albo częściowego wykonania usługi, nie później niż dzień wystawienia faktury albo uregulowania należności.

Biorąc pod uwagę, że do chwili zbycia przedmiotu transakcji przez komisanta, komitent pozostaje jego właścicielem, jako moment powstania przychodu należałoby wskazać datę wydania przedmiotu finalnemu nabywcy albo datę uregulowania należności przez nabywcę, jeśli poprzedza datę wydania przedmiotu.

Pojawia się jednak pytanie o rolę, jaką przy ustalaniu momentu powstania przychodu pełni wystawiona przez komitenta faktura dokumentująca przekazanie dóbr do komisu. Skoro przysporzenie majątkowe ma charakter definitywny dopiero w chwili sprzedaży, to faktura wystawiona przed tym zdarzeniem, czyli niedokumentująca sprzedaży, nie powinna oddziaływać na powstanie przychodu. Z interpretacji indywidualnej Dyrektora KIS z dnia 16 grudnia 2019 r., nr 0111-KDIB1-1.4010.452.2019.1.MF, wynika, że jeżeli komitent ma obowiązek wystawienia faktury w związku ze sprzedażą towarów, to przychód powstaje w dniu wydania rzeczy, jednak nie później niż w dniu wystawienia faktury. Treść tego pisma zdaje się potwierdzać, że istotna jest dopiero faktura sprzedażowa, a nie faktura dokumentująca przekazanie towaru do komisu. Przychodem komitenta jest cała wartość należności uzyskanej ze sprzedaży (bez VAT).

Jeśli komitentem jest osoba fizyczna nieprowadząca działalności gospodarczej, momentem powstania przychodu należnego będzie chwila przeniesienia na niego przez komisanta korzyści majątkowych uzyskanych od osoby trzeciej za sprzedane rzeczy ruchome, a więc moment otrzymania zapłaty, co wynika z art. 11 ust. 1 ustawy o pdof. Wskazuje on, że przychodami są m.in. otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne. Źródłem dla tego rodzaju przychodów będzie odpłatne zbycie (art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. d ustawy o pdof). Przychód powstanie zatem tylko wtedy, gdy rzecz ruchoma została sprzedana w ramach umowy komisu przed upływem pół roku, licząc od końca miesiąca, w którym nastąpiło jej nabycie.

Koszty podatkowe u stron umowy komisu

Kosztem uzyskania przychodów u komitenta jest w pierwszym rzędzie wynagrodzenie (prowizja) należna komisantowi. W rachunku podatkowym może on rozliczyć także wydatki na nabycie lub wytworzenie towarów sprzedawanych w ramach umowy komisu.

Natomiast komisant nie ponosi kosztów podatkowych związanych z zakupem lub wytworzeniem towarów oddanych mu do sprzedaży przez komitenta, a w przypadku komisu nabycia nie rozlicza w rachunku podatkowym zakupu towarów w imieniu komitenta.


Ujednolicone przepisy ustaw o podatku dochodowym dostępne są w serwisie www.przepisy.gofin.pl.

Podstawa prawna

Ustawa z dnia 26.07.1991 r. o pdof (Dz. U. z 2020 r. poz. 1426 ze zm.)

Ustawa z dnia 15.02.1992 r. o pdop (Dz. U. z 2020 r. poz. 1406 ze zm.)

www.UmowyCywilnoprawne.pl - Inne umowy:

 Chcesz wiedzieć więcej, skorzystaj z Portalu Podatkowo-Księgowego www.gofin.pl
www.KodeksCywilny.pl » 
Więcej w zasobach płatnych

Serwis Głównego Księgowego

Gazeta Podatkowa

Terminarz

kwiecień 2021
PN WT ŚR CZ PT SO ND
1
2
3
4
5
8
9
10
11
13
14
16
17
18
19
21
22
23
24
25
27
28
29
IIIIIIIVVVIVIIVIIIIXXXIXII
sklep.gofin.pl - RABATY, NAGRODY, PROMOCJE
NEWSLETTERY
Fachowe czasopisma - PoznajProdukty.gofin.pl
Kodeks cywilny - zbiór przepisów prawnych z zakresu prawa cywilnego
Spółki - powstawanie, łączenie, przekształcanie, podział i likwidacja
Sklep internetowy - sklep.gofin.pl
Wydawnictwo Podatkowe GOFIN sp. z o.o., ul. Owocowa 8, 66-400 Gorzów Wlkp., tel. 95 720 85 40, faks 95 720 85 60
Wydawnictwo Podatkowe GOFIN
Szanowny Użytkowniku !
Prosimy o zapoznanie się z poniższymi informacjami oraz wyrażenie dobrowolnej zgody poprzez kliknięcie przycisku "Zgadzam się".
Pamiętaj, że zawsze możesz wycofać zgodę.

Serwis internetowy, z którego Pani/Pan korzysta używa plików cookies w celu:

  • zapewnienia prawidłowego działania serwisów (utrzymania sesji),

  • analizy statystyk ruchu i reklam w serwisach,

  • zbierania i przetwarzania danych osobowych w celu wyświetlenia reklam produktów własnych.

Pliki cookies

Są to pliki instalowane w urządzeniach końcowych osób korzystających z serwisu, w celu administrowania serwisem, dostosowania treści serwisu do preferencji użytkownika, utrzymania sesji użytkownika oraz dla celów statystycznych i targetowania reklamy (dostosowania treści reklamy do indywidualnych potrzeb użytkownika). Informujemy, że istnieje możliwość określenia przez użytkownika serwisu warunków przechowywania lub uzyskiwania dostępu do informacji zawartych w plikach cookies za pomocą ustawień przeglądarki lub konfiguracji usługi. Szczegółowe informacje na ten temat dostępne są u producenta przeglądarki, u dostawcy usługi dostępu do internetu oraz w Polityce prywatności i plików cookies.

Administratorzy

Administratorem Pana/Pani danych osobowych w związku z korzystaniem z serwisu internetowego i jego usług jest Wydawnictwo Podatkowe GOFIN sp. z o.o. Administratorem danych osobowych w plikach cookies w związku z wyświetleniem analizy statystyk i wyświetlaniem spersonalizowanych reklam są partnerzy Wydawnictwa Podatkowego GOFIN sp. z o.o., Google Inc, Facebook Inc, Gemius S.A.

Jakie ma Pani/Pan prawa w stosunku do swoich danych osobowych?

Wobec swoich danych mają Pan/Pani prawo do żądania dostępu do swoich danych, ich sprostowania, usunięcia lub ograniczenia przetwarzania, prawo do wniesienia sprzeciwu wobec przetwarzania danych, prawo do cofnięcia zgody.

Podstawy prawne przetwarzania Pani/Pana danych osobowych

  • Niezbędność przetwarzania danych w związku z wykonaniem umowy

    Umowa w naszym przypadku oznacza akceptację regulaminu naszych usług. Jeśli zatem akceptuje Pani/Pan umowę na realizację danej usługi, to możemy przetwarzać Pani/Pana dane w zakresie niezbędnym do realizacji tej umowy.

  • Niezbędność przetwarzania danych w związku z prawnie uzasadnionym interesem administratora

    Dotyczy sytuacji, gdy przetwarzanie danych jest uzasadnione z uwagi na usprawiedliwione potrzeby administratora, tj. dokonanie pomiarów statystycznych, ulepszania naszych usług, jak również prowadzenie marketingu i promocji własnych usług administratora.

  • Dobrowolna zgoda

    Aby móc wyświetlać spersonalizowane reklamy dopasowane do Pani/Pana zainteresowań w związku z odwiedzaniem niniejszego serwisu internetowego partnerzy Wydawnictwa Podatkowego Gofin sp. z o.o. muszą mieć możliwość przetwarzania Pani/Pana danych. Udzielenie takiej zgody jest całkowicie dobrowolne (nie ma obowiązku jej udzielenia).

Zgoda

W związku z powyższymi wyjaśnieniami prosimy o wyrażenie dobrowolnej zgody na przetwarzanie Pani/Pana danych osobowych w związku z możliwością wyświetlenia reklam dopasowanych do Pani/Pana zainteresowań poprzez kliknięcie w przycisk „Zgadzam się” lub „Nie teraz” w przypadku braku zgody.