umowy cywilnoprawne, umowa cywilna, umowa zlecenie, umowa o dzieło, umowa sprzedaży, umowa najmu
lupa
A A A

Gazeta Podatkowa nr 43 (1293) z dnia 30.05.2016

Co warto wiedzieć o umowie darowizny?

Umowa darowizny jest nieodpłatną czynnością prawną, w której darczyńca zobowiązuje się do bezpłatnego świadczenia na rzecz obdarowanego kosztem swojego majątku. Umowa taka dojdzie do skutku, o ile obdarowany wyrazi zgodę na nieodpłatne przyjęcie pieniędzy, rzeczy lub prawa należącego do darczyńcy.

Forma umowy

Umowa darowizny powinna być zawarta w formie aktu notarialnego, chyba że przyrzeczone świadczenie zostało już przez darczyńcę spełnione. Najczęściej umowy darowizny są zatem zawierane w sposób ustny z jednoczesnym wykonaniem zobowiązania darczyńcy, np. poprzez wręczenie prezentu urodzinowego. Warto zauważyć, że wspomniane odstępstwo w zakresie formy umowy dotyczące wykonania darowizny nie dotyczy jednak czynności, dla których inne przepisy wymagają zachowania szczególnej formy dla oświadczeń obu stron (np. aktu notarialnego), ze względu na przedmiot darowizny. Przykładowo, darowizna nieruchomości musi być zawsze zawarta w formie aktu notarialnego pod rygorem nieważności.

Obowiązek obdarowanego

Umowa darowizny może nakładać na obdarowanego obowiązek wykonania polecenia. Chodzi tu o oznaczone działanie lub zaniechanie, które nie czyni nikogo wierzycielem. Przykładowo, może to polegać na wskazaniu sposobu przeznaczenia podarowanych pieniędzy na leczenie czy naukę. Darczyńca (bądź później jego spadkobiercy) może żądać wypełnienia polecenia pod warunkiem, iż sam spełnił przyrzeczone świadczenie oraz że polecenie nie ma wyłącznie na celu korzyści obdarowanego. Obdarowany może jednak zwolnić się z tego obowiązku, zwracając w naturze przedmiot darowizny.

Ponadto darowizna czyni obdarowanego obowiązanym do udzielenia pomocy darczyńcy w sytuacji, gdy ten ostatni znajdzie się w niedostatku. Chodzi o dostarczanie darczyńcy środków, których mu brak do utrzymania odpowiadającego jego usprawiedliwionym potrzebom albo do wypełnienia ciążących na nim ustawowych obowiązków alimentacyjnych. Obowiązek taki wynika z przepisów Kodeksu cywilnego. Ogranicza się on jednak do wysokości istniejącego jeszcze wzbogacenia. Obdarowany może zwolnić się od tej powinności zwracając darczyńcy wartość wzbogacenia.

Odpowiedzialność darczyńcy

Darczyńca odpowiada w niewielkim zakresie za wady podarowanej rzeczy, co uzasadnione jest tym, że umowa ma charakter nieodpłatny. Odpowiedzialność jest zależna od tego, czy darczyńca miał wiedzę o wadzie, a mimo to nie zawiadomił o niej obdarowanego. Podobnie jest z odpowiedzialnością odszkodowawczą darczyńcy wobec obdarowanego. Odpowiada on za szkodę wynikłą z niewykonania lub nienależytego wykonania darowizny tylko wówczas, gdy wyrządził ją umyślnie lub wskutek rażącego niedbalstwa. Poza tym to na obdarowanym spoczywa ciężar dowodu w zakresie zawinienia darczyńcy.

Podatek od darowizny

Nabycie rzeczy i praw przez osoby fizyczne tytułem darowizny podlega opodatkowaniu. Kluczowe znaczenie dla wysokości obciążenia ma stopień pokrewieństwa pomiędzy stronami umowy. Czynnik ten decyduje nie tylko o tym, czy w danej sytuacji będzie można skorzystać z określonych w ustawie ulg i zwolnień, ale także, do której grupy podatkowej strony zostaną zakwalifikowane. Szczególne znaczenie ma tzw. całkowite zwolnienie, które przysługuje członkom najbliższej rodziny (art. 4a ustawy o podatku od spadków i darowizn - Dz. U. z 2016 r. poz. 205).

Pamiętać należy, że to obdarowany jest podatnikiem i to na nim ciąży obowiązek spełnienia wszystkich formalności, np. terminowego złożenia deklaracji czy zapłaty ustalonego w decyzji podatku.

Darowizna a ochrona wierzycieli

Darowizna często jest wykorzystywana (nieskutecznie) jako sposób na uniknięcie egzekucji z danego przedmiotu majątkowego. Taką umowę jednak bardzo łatwo zaskarżyć. Służy do tego tzw. skarga pauliańska. Jeśli wskutek czynności prawnej dłużnika dokonanej z pokrzywdzeniem wierzycieli osoba trzecia uzyskała korzyść majątkową, każdy z wierzycieli może żądać uznania tej czynności za bezskuteczną w stosunku do niego, jeżeli dłużnik działał ze świadomością pokrzywdzenia wierzycieli. Dodatkową przesłanką pociągnięcia do odpowiedzialności jest, aby osoba trzecia o tym wiedziała lub przy zachowaniu należytej staranności mogła się dowiedzieć.

Natomiast w przypadku gdy tą czynnością powodującą stan niewypłacalności dłużnika jest darowizna, wierzyciel może żądać uznania jej za bezskuteczną nawet wówczas, gdyby obdarowany nie wiedział o pokrzywdzeniu wierzyciela.


Darowizna pieniędzy i zwolnienie podatkowe

Skorzystanie z całkowitego zwolnienia podatkowego w podatku od spadków i darowizn przez osoby zaliczane do tzw. zerowej grupy podatkowej jest możliwe także wtedy, gdy środki zostaną przelane z innego konta niż konto darczyńcy. Nie będzie to podstawą do odmowy udzielenia zwolnienia. Podobnie nie ma konieczności, by rachunek, na który trafiają środki, należał do obdarowanego. Kluczowe jest, aby z treści umowy i przelewów jednoznacznie wynikało kto, komu i ile środków daruje. Przedłożone dokumenty mają za zadanie udowodnić, że taki transfer pieniędzy nastąpił.

www.UmowyCywilnoprawne.pl - Umowa darowizny:

 Chcesz wiedzieć więcej, skorzystaj z Portalu Podatkowo-Księgowego www.gofin.pl
www.KodeksCywilny.pl » 
Więcej w zasobach płatnych

Serwis Głównego Księgowego

Gazeta Podatkowa

Indeks Księgowań - Księgowanie od A do Z
GOFIN NEWS - mobilna aplikacja dla Księgowych!
PRZEWODNIKI on-line Księgowego i Kadrowego
Pomocniki Księgowego

Terminarz

listopad 2018
PN WT ŚR CZ PT SO ND
1
2
3
4
6
8
9
10
11
12
14
16
17
18
19
21
22
23
24
25
27
28
29
30
ASYSTENT GOFIN - Darmowa aplikacja dla Księgowych
sklep.gofin.pl - RABATY, NAGRODY, PROMOCJE
NEWSLETTERY
Fachowe czasopisma - PoznajProdukty.gofin.pl
Kodeks cywilny - zbiór przepisów prawnych z zakresu prawa cywilnego
Spółki - powstawanie, łączenie, przekształcanie, podział i likwidacja

GOFIN PODPOWIADA

Kompleksowe opracowania tematyczne

Sklep internetowy - sklep.gofin.pl
gofin
sgk
czasopisma
forum
sklep
gazeta podatkowa
 
Wydawnictwo Podatkowe GOFIN sp. z o.o., ul. Owocowa 8, 66-400 Gorzów Wlkp., tel. 95 720 85 40, faks 95 720 85 60
Wydawnictwo Podatkowe GOFIN
Szanowny Użytkowniku !
Prosimy o zapoznanie się z poniższymi informacjami oraz wyrażenie dobrowolnej zgody poprzez kliknięcie przycisku "Zgadzam się".
Pamiętaj, że zawsze możesz wycofać zgodę.

Serwis internetowy, z którego Pani/Pan korzysta używa plików cookies w celu:

  • zapewnienia prawidłowego działania serwisów (utrzymania sesji),

  • analizy statystyk ruchu i reklam w serwisach,

  • zbierania i przetwarzania danych osobowych w celu wyświetlenia personalizowanych reklam.

Pliki cookies

Są to pliki instalowane w urządzeniach końcowych osób korzystających z serwisu, w celu administrowania serwisem, dostosowania treści serwisu do preferencji użytkownika, utrzymania sesji użytkownika oraz dla celów statystycznych i targetowania behawioralnego reklamy (dostosowania treści reklamy do indywidualnych potrzeb użytkownika). Informujemy, że istnieje możliwość określenia przez użytkownika serwisu warunków przechowywania lub uzyskiwania dostępu do informacji zawartych w plikach cookies za pomocą ustawień przeglądarki lub konfiguracji usługi. Szczegółowe informacje na ten temat dostępne są u producenta przeglądarki, u dostawcy usługi dostępu do internetu oraz w Polityce prywatności i plików cookies.

Administratorzy

Administratorem Pana/Pani danych osobowych w związku z korzystaniem z serwisu internetowego i jego usług jest Wydawnictwo Podatkowe GOFIN sp. z o.o.

Administratorem danych osobowych w plikach cookies w związku z wyświetleniem analizy statystyk i wyświetlaniem spersonalizowanych reklam jest partner Wydawnictwa Podatkowego GOFIN sp. z o.o., Stroer Digital Operations sp. z o.o. (SDO). Odbiorcą informacji z plików cookies są Netsprint S.A., Google LLC oraz spółki zlecające SDO realizację kampanii reklamowej, a także podmioty badające i zliczające tę kampanię. Dane te mogą ponadto zostać udostępnione na rzecz partnerów handlowych SDO.

Jakie ma Pani/Pan prawa w stosunku do swoich danych osobowych?

Wobec swoich danych mają Pan/Pani prawo do żądania dostępu do swoich danych, ich sprostowania, usunięcia lub ograniczenia przetwarzania, prawo do wniesienia sprzeciwu wobec przetwarzania danych, prawo do cofnięcia zgody.

Podstawy prawne przetwarzania Pani/Pana danych osobowych

  • Niezbędność przetwarzania danych w związku z wykonaniem umowy

    Umowa w naszym przypadku oznacza akceptację regulaminu naszych usług. Jeśli zatem akceptuje Pani/Pan umowę na realizację danej usługi, to możemy przetwarzać Pani/Pana dane w zakresie niezbędnym do realizacji tej umowy.

  • Niezbędność przetwarzania danych w związku z prawnie uzasadnionym interesem administratora

    Dotyczy sytuacji, gdy przetwarzanie danych jest uzasadnione z uwagi na usprawiedliwione potrzeby administratora, tj. dokonanie pomiarów statystycznych, ulepszania naszych usług, jak również prowadzenie marketingu i promocji własnych usług administratora w serwisie internetowym.

  • Dobrowolna zgoda

    Aby móc wyświetlać spersonalizowane reklamy dopasowane do Pani/Pana zainteresowań, partner Wydawnictwa Podatkowego GOFIN sp. z o.o., Stroer Digital Operations sp. z o.o. musi mieć możliwość przetwarzania Pani/Pana danych. Udzielenie takiej zgody jest całkowicie dobrowolne (nie ma obowiązku jej udzielenia).

Zgoda

W związku z powyższymi wyjaśnieniami prosimy o wyrażenie dobrowolnej zgody na przetwarzanie Pani/Pana danych osobowych w związku z możliwością wyświetlenia reklam dopasowanych do Pani/Pana zainteresowań poprzez kliknięcie w przycisk „Zgadzam się” lub „Nie teraz” w przypadku braku zgody.