umowy cywilnoprawne, umowa cywilna, umowa zlecenie, umowa o dzieło, umowa sprzedaży, umowa najmu
lupa
A A A

Przegląd Podatku Dochodowego nr 5 (437) z dnia 1.03.2017

Cesja leasingu operacyjnego

Na mocy cesji umowy leasingu operacyjnego nasza firma przejęła przedmiot leasingu (ciągnik siodłowy). Poprzedni korzystający zdążył już uiścić opłatę wstępną i cztery raty leasingowe. Czy raty, które będziemy płacić leasingodawcy, możemy zaliczać do kosztów podatkowych? Czy wartość odstępnego, które zapłaciliśmy poprzedniemu korzystającemu, powinniśmy uwzględnić w sumie opłat, którą porównuje się z wartością rynkową przedmiotu leasingu?

Cesja leasingu operacyjnego
rys. Cesja leasingu operacyjnego

Na gruncie przepisów o podatku dochodowym skutki cesji umowy leasingu operacyjnego zależą od tego, czy zmiana dotyczy wyłącznie strony (stron) tej umowy, czy też również innych jej postanowień.

1. Przesłanki zaliczenia rat leasingowych do kosztów podatkowych

Stosownie do art. 17b ust. 1 pkt 1 i 3 updop oraz art. 23b ust. 1 pkt 1 i 3 updof, opłaty ustalone w umowie leasingu operacyjnego, ponoszone przez korzystającego przedsiębiorcę (leasingobiorcę) w podstawowym okresie tej umowy z tytułu używania środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych stanowią koszty uzyskania przychodów korzystającego - o ile łącznie są spełnione następujące warunki:

  • umowa leasingu została zawarta na czas oznaczony, stanowiący co najmniej 40% normatywnego okresu amortyzacji, jeżeli przedmiotem umowy są podlegające odpisom amortyzacyjnym rzeczy ruchome lub wartości niematerialne i prawne, albo została zawarta na okres co najmniej 5 lat, jeżeli jej przedmiotem są podlegające odpisom amortyzacyjnym nieruchomości,
     
  • suma ustalonych opłat w umowie leasingu, pomniejszona o należny podatek od towarów i usług, odpowiada co najmniej wartości początkowej środków trwałych lub wartości niematerialnych i prawnych, a w przypadku zawarcia przez finansującego (leasingodawcę) następnej umowy leasingu środka trwałego lub wartości niematerialnej i prawnej będących uprzednio przedmiotem takiej umowy odpowiada co najmniej jego wartości rynkowej z dnia zawarcia następnej umowy leasingu.

2. Zmiana strony umowy

Z pytania wynika, że przedsiębiorca w drodze cesji umowy leasingu operacyjnego wstąpił w prawa i obowiązki dotychczasowego korzystającego (leasingobiorcy).

W stanie prawnym obowiązującym przed 1 stycznia 2013 r. przepisy o podatku dochodowym nie regulowały wprost takiej sytuacji. Stąd też ocena skutków podatkowych cesji umowy leasingu operacyjnego przed 1 stycznia 2013 r. budziła liczne spory z organami podatkowymi, które stały na stanowisku, że taka cesja wywołuje jedynie skutki w sferze stosunków cywilnoprawnych, natomiast dla celów podatku dochodowego należy ją traktować jako nową umowę. Orzecznictwo sądów administracyjnych w tej sprawie było zróżnicowane.

Kwestia ta została jednak uściślona w znowelizowanych z dniem 1 stycznia 2013 r. przepisach art. 17a pkt 2 updop oraz art. 23a pkt 2 updof. Stosownie do ich aktualnego brzmienia - w przypadku zmiany strony lub stron umowy leasingu, podstawowy okres umowy (czyli czas oznaczony, na jaki została ona zawarta, z wyłączeniem czasu, na który może być przedłużona lub skrócona) uważa się za zachowany, jeżeli inne postanowienia umowy nie uległy zmianie.

Należy również zauważyć, że w uchwale podjętej w składzie siedmiu sędziów NSA z 23 maja 2016 r., sygn. akt II FPS 1/16 uznano, że zmiana strony umowy leasingu, która miała miejsce w stanie prawnym obowiązującym przed 1 stycznia 2013 r., przy niezmienionych pozostałych jej postanowieniach, nie ma wpływu na dotychczasową kwalifikację stosunku prawnego.

Jeżeli zatem w rozpatrywanym stanie faktycznym, na mocy cesji umowy leasingu operacyjnego nastąpiła jedynie zmiana strony tej umowy (korzystającego) dokonana w trakcie trwania podstawowego okresu umowy, a pozostałe postanowienia pozostały bez zmian - to należy uznać, że nie doszło do przerwania biegu samej umowy leasingu. W takiej sytuacji nowy korzystający przejął uprawnienia podatkowe poprzedniego korzystającego i może zaliczać do kosztów uzyskania przychodów raty leasingowe, które przypadają na niego już po cesji umowy leasingu.

3. Skutki zmiany innych postanowień umowy

Natomiast jeżeli oprócz zmiany strony umowy leasingu operacyjnego nastąpiły jeszcze inne zmiany w tej umowie (np. długość trwania umowy, bądź wartość opłat leasingowych), to wówczas powinna być ona traktowana dla celów podatku dochodowego - jako nowa umowa.

Wobec tego konieczne jest sprawdzenie, czy na dzień wstąpienia nowego korzystającego umowa spełnia przesłanki do uznania jej za umowę leasingu operacyjnego, w świetle postanowień art. 17b ust. 1 pkt 1 i 3 updop oraz art. 23b ust. 1 pkt 1 i 3 updof.

Trzeba przy tym mieć na względzie, że w przypadku zawarcia przez finansującego (leasingodawcę) następnej umowy leasingu środka trwałego będącego uprzednio przedmiotem takiej umowy - suma ustalonych opłat w umowie leasingu, pomniejszona o należny podatek od towarów i usług powinna odpowiadać co najmniej jego wartości rynkowej z dnia zawarcia następnej umowy leasingu (art. 17b ust. 1 pkt 3 updop i art. 23b ust. 1 pkt 3 updof). Do sumy opłat ustalonych w umowie leasingu operacyjnego zalicza się opłatę wstępną (tzw. czynsz inicjalny), raty leasingowe, a także cenę za jaką korzystający może wykupić przedmiot leasingu po zakończeniu umowy (o ile cena wykupu została określona w umowie leasingu).

Do sumy opłat nie zalicza się natomiast:

  • wpłat na rzecz finansującego z tytułu wykonywania przez niego dodatkowych świadczeń (jeżeli nie wchodzą one w skład rat leasingowych, lecz stanowią odrębny element postanowień umownych),
     
  • podatków, w których obowiązek podatkowy ciąży na finansującym z tytułu własności lub posiadania środków trwałych, będących przedmiotem umowy leasingu, oraz składek na ubezpieczenie tych środków trwałych, jeżeli w umowie leasingu zastrzeżono, że korzystający będzie ponosił ciężar tych podatków i składek niezależnie od opłat za używanie,
     
  • kaucji wpłaconej przez korzystającego przed rozpoczęciem obowiązywania umowy.

Do sumy opłat nie można również zaliczyć odstępnego, które w związku z cesją umowy leasingu operacyjnego zapłacił nowy korzystający poprzedniemu korzystającemu. Nie jest to bowiem opłata, która została ustalona w umowie leasingu zawartej pomiędzy leasingodawcą (finansującym) a leasingobiorcą (korzystającym). Odstępne wynika natomiast z ustaleń dokonanych pomiędzy dotychczasowym korzystającym (cedentem) a nowym korzystającym (cesjonariuszem). Na marginesie przypominamy, że koszt odstępnego poniesiony przez nowego korzystającego może być przez niego ujęty w kosztach podatkowych - na ogólnych zasadach.

4. Zakwalifikowanie umowy jako najem

Gdyby jednak w rozpatrywanym stanie faktycznym umowa nie spełniała kryteriów do uznania jej za umowę leasingu operacyjnego w rozumieniu przepisów o podatku dochodowym, to wówczas należy ją zakwalifikować jako umowę najmu. Wydatki z tytułu czynszu za najem ciągnika siodłowego, z którego przedsiębiorca korzysta dla potrzeb prowadzonej działalności, zalicza się do kosztów uzyskania przychodów na ogólnych zasadach. Są to bowiem wydatki na uzyskanie tytułu prawnego umożliwiającego używanie takiego ciągnika.

www.UmowyCywilnoprawne.pl - Umowa leasingu:

 Jeśli nie znalazłeś informacji, której szukasz,
wejdź do serwisu
www.KodeksCywilny.pl » 
Więcej w zasobach płatnych
Prenumerata 2018 r. - www.sklep.gofin.pl
Indeks Księgowań - Księgowanie od A do Z
GOFIN NEWS - mobilna aplikacja dla Księgowych!
PRZEWODNIKI on-line Księgowego i Kadrowego
Pomocniki Księgowego

Terminarz

listopad 2017
PN WT ŚR CZ PT SO ND
1
2
3
4
5
8
9
11
12
13
14
16
17
18
19
21
22
23
24
25
26
28
29
ASYSTENT GOFIN - Darmowa aplikacja dla Księgowych
sklep.gofin.pl - RABATY, NAGRODY, PROMOCJE
NEWSLETTERY
Fachowe czasopisma - PoznajProdukty.gofin.pl
Kodeks cywilny - zbiór przepisów prawnych z zakresu prawa cywilnego
Spółki - powstawanie, łączenie, przekształcanie, podział i likwidacja

GOFIN PODPOWIADA

Kompleksowe opracowania tematyczne

Sklep internetowy - sklep.gofin.pl
gofin
sgk
czasopisma
forum
sklep
gazeta podatkowa
 
Wydawnictwo Podatkowe GOFIN sp. z o.o., ul. Owocowa 8, 66-400 Gorzów Wlkp., tel. 95 720 85 40, faks 95 720 85 60